PrEP yeKudzivirira HIV: Zvaunofanira Kuziva Usati Watanga

Gwaro reChiShona rePrEP neKudzivirira HIV

Mhoroi, ndini Dr George Forgan-Smith, chiremba wemhuri (GP) anoshanda kuAustralia. Gwaro iri riripo kuti rikubatsire kuita sarudzo ine ruzivo pamusoro pekuti PrEP yakakukodzera here. Tora nguva yako pariri, uye unze mibvunzo yose yaunayo kuchiremba wako pachako.

PrEP chii?

PrEP (pre-exposure prophylaxis, kureva kudzivirira usati wasangana neutachiona) imushonga waunonwa kuti udzivirire HIV. Ine zvinhu zviviri zvinoshanda (tenofovir disoproxil ne emtricitabine) mupiritsi rimwe chete. Kana yanwiwa sezvayakanyorerwa, inomisa HIV kuti irege kuwanda mumuviri mako. Tsvakurudzo inoratidza kuti, kana yanwiwa zvakanaka, PrEP inoshanda zvikuru pakudzivirira HIV.

Zvaunofanira kuziva usati watanga

  • Unofanira kunge usina HIV kuti utange. Chiremba wako achasimbisa izvi nebvunzo usati watanga, uye uchaongororwa zvakare nguva nenguva pawunenge uchiinwa.

  • PrEP inoshanda zvikuru kana ichinwiwa sezvayakanyorerwa. Tsvakurudzo inoratidza kuti PrEP yezuva nezuva inoderedza njodzi yekubata HIV kubva kubonde nekupfuura makumi mapfumbamwe nemapfumbamwe muzana (more-than-99%). Vanhu vashomanana panyika yose vakabata HIV vari paPrEP; izvi zvinhu zvisingawanzoitiki kazhinji zvaisanganisira kana mhando yeutachiona inoramba mushonga kana kushaikwa kwemushonga wakakwana mumuviri. Kuinwa sezvawakaudzwa ndiko kunoita kuti ishande.

  • PrEP inodzivirira HIV chete. Haidziviriri zvimwe zvirwere zvinopararira nebonde (STIs) zvakaita se syphilis, gonorrhoea kana chlamydia. Makondomu anoderedza njodzi yeizvozvo, uye kuongororwa kwemativi ezvirwere zvebonde nguva dzose chikamu chekuva paPrEP.

  • PrEP inogona kukanganisa itsvo dzako. Pasingawanzoitiki, kushefa kweitsvo kunogona kuderera zvishoma. Mhedzisiro iyi kazhinji idiki uye inodzoka kana PrEP yamiswa. Udza chiremba wako kana wakambova nematambudziko eitsvo kana uchinwa mimwe mishonga inokanganisa itsvo. Chiremba wako anoongorora kushanda kweitsvo dzako usati watanga uye paongororo dzako dzenguva nenguva.

  • Pane mhedzisiro diki pakusimba kwemapfupa. Udza chiremba wako kana uine osteoporosis (kupera simba kwemapfupa), mapfupa anotyoka nyore, kana mhuri yako ine nhoroondo yezvimwe zvezvinhu izvi.

  • Chiremba wako achaongorora mamiriro ako e hepatitis B usati watanga, nokuti mishonga iri muPrEP inoshandawo pa hepatitis B.

  • Vamwe vanhu vanowana kutsamwa kwedumbu kushoma pavanotanga (kunzwa kurutsa, kuzvimba kwedumbu, kunyoroza kwemanyoka). Izvi kazhinji zvinopera mumavhiki mashomanana ekutanga.

  • Kuongororwa nguva nenguva kunokosha. Ronga kuita ongororo yakazara yehutano hwebonde uye kusangana nechiremba wako pamwedzi mitatu yose.

Kana ukava nezviratidzo zvinokunetsa panguva ipi zvayo, taura nechiremba wako.

PrEP inonwiwa sei

Maitiro aunoinwa PrEP anoenderana nerudzi rwebonde rwaunowanzoita, nokuti mushonga unotora nguva dzakasiyana kusvika padanho rinodzivirira mumativi akasiyana emuviri.

Kune varume vengochani neve bisexual vanoita bonde reanal

Pano pane sarudzo mbiri, uye dzose dziri mbiri dzinoshanda zvakanaka.

PrEP yezuva nezuva

  • Kutanga: Tanga kunwa piritsi rimwe zuva nezuva. Mushure memazuva matatu (3 days) ekunwa zuva nezuva, wadzivirirwa kubonde reanal. Kana uchida dziviriro nokukurumidza, unogona kunwa mapiritsi maviri pamwe chete sedosi rako rekutanga, izvo zvinosvika padanho rinodzivirira mukati memaawa anenge maviri (2 hours). Mushure meizvozvo, ramba uchinwa piritsi rimwe zuva nezuva.
  • Kuramba uchinwa: Nwa piritsi rimwe zuva nezuva. Hazvifaniri kuva nguva imwe chete zuva nezuva, asi kusarudza nguva yakatarwa kunoita kuti zvirerukire kurangarira.
  • Kumira: Ramba uchinwa PrEP mushure mebonde rako reanal rekupedzisira, piritsi rimwe maawa makumi maviri nemana (24 hours) mushure, uye piritsi rimwe maawa makumi mana nemasere (48 hours) mushure. Mazuva maviri ekuwedzera aya anochengeta danho rinodzivirira riripo kuti rikwirire chero kusangana kwava nenguva pfupi. Wadaro wapedza.

PrEP yekana zvichidiwa (2-1-1)

Kuinwa kana zvichidiwa kwakanyatsoongororwa muvarume vengochani neve bisexual vanoita bonde reanal. Mukuongorora kweIPERGAY kwakaderedza njodzi yeHIV nenenge makumi masere nematanhatu muzana (86%), kukwira kusvika panenge makumi mapfumbamwe nemanomwe muzana (97%) muongororo yakatevera kana yanwiwa zvakanaka.

  • Mapiritsi 2, pamwe chete, maawa maviri kusvika makumi maviri nemana (2 to 24 hours) bonde risati raitwa.
  • Piritsi 1 maawa makumi maviri nemana (24 hours) mushure medosi rekutanga rakapetwa.
  • Piritsi 1 maawa makumi maviri nemana (24 hours) mushure meizvozvo (maawa makumi mana nemasere / 48 hours mushure medosi rekutanga).

Kana bonde rikaramba richiitwa kwemazuva akati, ramba uchinwa piritsi rimwe maawa makumi maviri nemana (24 hours) oga oga, uye nwa rekupedzisira maawa makumi mana nemasere (48 hours) mushure menguva yekupedzisira yawaita bonde.

Pfungwa dzinokosha:

  • Kuinwa kana zvichidiwa kunoshanda chete nemhando ye tenofovir disoproxil/emtricitabine (TDF/FTC) yePrEP (Truvada nemhando dzayo dzakafanana / generics).
  • Isa maalarm emapiritsi emaawa makumi maviri nemana (24 hours) ne makumi mana nemasere (48 hours). Nzira inowanzo kukundikana nayo kuinwa kana zvichidiwa ndeyekukanganwa mapiritsi anotevera kana bonde rapera. Mapiritsi anotevera ndiwo dziviriro.
  • Kana uchirarama ne hepatitis B, PrEP yekana zvichidiwa haikukodzeri. PrEP yezuva nezuva ndiyo inenge iri nani kwauri.

Kune vanhu vanoita bonde re vaginal kana neovaginal (vakadzi, varume ve heterosexual, uye vanhu vane ruzivo rwekuva trans)

Kubonde re vaginal ne neovaginal rekugamuchira (receptive), PrEP yezuva nezuva ndiyo nzira inokurudzirwa. Tenofovir inotora nguva refu kusvika padanho rinodzivirira mumativi aya kupfuura kubonde reanal, saka kuinwa zuva nezuva kunopa dziviriro yakavimbika.

  • Kutanga: Nwa piritsi rimwe zuva nezuva. Mushure memazuva manomwe (7 days) ekunwa zuva nezuva, una danho rinodzivirira rebonde re vaginal ne neovaginal. Kusiyana nebonde reanal, “kutanga nokukurumidza” kwedosi rakapetwa hakupfupisi izvi, saka ipa mazuva ese manomwe (7 days).
  • Kuramba uchinwa: Nwa piritsi rimwe zuva nezuva.
  • Kumira: Ramba uchinwa piritsi rimwe zuva nezuva kwemazuva makumi maviri nemasere (28 days) mushure menguva yako yekupedzisira yawakanga uri munjodzi. Nguva refu iyi inochengeta danho rinodzivirira riripo kuti rikwirire chero kusangana kwava nenguva pfupi.

Pamuviri nekudzivirira pamuviri: Kana uchikwanisa kuva nepamuviri uye uchiita bonde usingashandisi makondomu, rangarira kuti unogona kuva nepamuviri; funga nezvekudzivirira pamuviri kana usiri kuedza kuva nepamuviri. Mhando ye TDF/FTC yePrEP inokurudzirwa sekukodzera kuramba ichinwiwa pawunoedza kuva nepamuviri, panguva yepamuviri, uye pakuyamwisa, uye mirairo yazvino haiitori sechinopinganidza kutanga mhuri. Kana uine pamuviri, uchironga kuva nepamuviri, kana uchiyamwisa, udza chiremba wako.

Kuinwa kunoenderana nechiitiko (sarudzo itsva yekutaura nechiremba wako): Kune boka iri, PrEP yezuva nezuva ndiyo sarudzo yakajairwa, inokurudzirwa. Mirairo mitsva yepasi rose (BASHH, UK, 2025) inotsigirawo kuinwa kunoenderana nechiitiko kune vamwe vanhu vanoita bonde re vaginal kana neovaginal rekugamuchira (receptive). Izvi hazvisati zvave zvakajairwa kwese kwese, saka taura uye uronge nechiremba wako pane kuzvitangira wega. Kana uri mubatwa (receptive partner), hurongwa hunotsigirwa ndi 2 wozotevera 7: mapiritsi 2 maawa maviri kusvika makumi maviri nemana (2 to 24 hours) bonde risati raitwa, wozonwa piritsi 1 zuva nezuva kwemazuva manomwe (7 days) mushure menguva yekupedzisira yawakaita bonde. Kana uri anopinza (insertive partner), hurongwa hunotsigirwa ndi 2-1-1. Kuinwa kunoenderana nechiitiko kunoshanda chete nemhando ye TDF/FTC.

Ongororo yenguva nenguva

Sechikamu chemararamiro akajairwa ePrEP, uchaona chiremba wako pamwedzi mitatu yose. Izvi ndezve chinyorwa chitsva chemushonga, ongororo yakazara yehutano hwebonde, uye ongororo yeitsvo, uye imukana wakanaka wekutaura nezve chero zvakaipa zvinobuda.

Ona chiremba wako

PrEP imushonga unoda chinyorwa chechiremba. Kuti uzive kana yakakukodzera uye sarudzo ipi inoenderana nemamiriro ako, taura nechiremba kana kiriniki yehutano hwebonde paunenge uri. Itai bhuku kana ukava nezviratidzo zvinokunetsa, kana uchifunga kuti ungave wakasangana neHIV pasina dziviriro, kana yava nguva yeongororo yako yemwedzi mitatu.


Ruzivo urwu ndorwakajairika uye haritsivi zano remishonga rakanangana newe. PrEP imushonga unoda chinyorwa chechiremba. Taura nechiremba wako pamusoro pekuti yakakukodzera here.

— Dr George Forgan-Smith, Chiremba weMhuri (GP)